دستورالعمل هایی از آیت الله بهجت در سیر و سلوک

استاد تو علم توست، به آنچه می دانی عمل کن، آنچه را که نمی دانی کفایت می شود.

2- گفتم که الف، گفت دگر، گفتم هیچ، در خانه اگر کس است یک حرف بس است. بارها گفته ام و بار دیگر می گویم: کسی که بداند هر که خدا را یاد کند خدا همنشین اوست احتیاج به هیچ وعظی ندارد، می داند چه باید بکند و چه باید نکند، می داند که آنچه را که می داند باید انجام دهد و آنچه که نمی داند باید احتیاط کند.

3- هیچ ذکری بالاتر از ذکر عملی نیست. هیچ ذکر عملی بالاتر از ترک معصیت در اعتقادات و عملیات نیست، و ظاهر این است که ترک معصیت به قول مطلقه بدون مراقبه دائمیه ما صورت نمی گیرد.

4- بالاترین ذکر "ذکر عملی" یعنی ترک معصیت در اعتقاد و عمل است، همه چیز محتاج به این است و این محتاج به چیزی نیست و مولد خیرات است.

5- آقایانی که طالب مواعظ اند، از ایشان سئوال می شود:

آیا به مواعظی که تا حال شنیده اید، عمل کرده اید یا نه؟ آیا می دانید که "هر که عمل کرد به معلومات خودش، خداوند مجهولات او را معلوم فرماید؟ آیا باید دعوت به حق از طریق لسان باشد؟ آیا نفرموده اند: "با اعمال خودتان دعوت به حق بنمایید؟" آیا طریق تعلیم را باید یاد بدهیم؟ یا آنکه یاد بگیریم؟

آیا جواب این سئوال ها از قرآن کریم روشن نمی شود که می گوید: " وَالَّذینَ جاهدوا فینا لَنَهدیَنَّهُم سُبُلَنا"، و از کلام معصوم که می گوید: "هر کس عمل کند به آنچه می داند، خداوند او را به آنچه نمی داند بهره می دهد"، و یا "هر کس عمل کند به آنچه می داند، کفایت می شود نسبت به آنچه نمی داند".

خداوند توفق مرحمت فرماید که آنچه را می دانیم زیر پا نگذاریم و در آنچه نمی دانیم توقف و احتیاط نماییم تا معلوم شود. نباشیم از آنها که گفته اند:

پی مصلحت مجلس آراستند********نشستند و گفتند و برخاستند

6- اگر طالب صادق باشید برای سیروسلوک و تقرب به خدا ترک معصیت کافی و وافی است برای تمام عمر، اگر چه هزار سال باشد.

7- همه رذائل مثل عجب، ریا، سمعه و شهوت، از ضعف شناخت خداوند سرچشمه می گیرد و با انس با آنس الانسین در عبادات رفع می شود. اگر انسان بداند خداوند تعالی از هر خوبی خوبتر است از انس با او منصرف نمی شود، و لذا همه خواطر از او نفی می گردد. اگر نمازگزار بداند که چه مقدار از جلال خداوند او را فرا می گیرد از نمازش خسته نمی شود.

8- برای حضور قلب در نماز اختیارا منصرف نشوید.

یک دقیقه خود را در یاد خدا دیدید، اختیارا خود را منصرف ننمایید و به غفلت غیر اختیاری اهمیت ندهید تا عزم شما در عبادات و اخلاق سست نشود.

9- سئوال: چه کنیم که لذت عبادت را درک کنیم؟

پس از تعارفات فرمودند: این احساس لذت در نماز یک سری مقدمات خارج از نماز دارد و یک سری مقدمات در خود نماز. آنچه که قبل از نماز و در خارج از نماز بایستی مورد ملاحظه باشد و عمل شود، این است که انسان گناه نکند، قلب را بایستی مودر ملاحظه باشد و عمل شود، این است که انسان گناه نکند، قلب را سیاه نکند، معصیت روح را مکدّر می کند، نورانیت دل را می برد. و اما هنگامِ خود نماز بایستی زنجیر و سیمی دور خودش بکشد تا غیر خدا داخل نشود. بایستی فکرش را از غیر خدا منصرف کند، توجهش به غیر خدا مشغول نشود. البته اگر به طور غیر اختیاری توجهش به جایی رفت که هیچ، اما به محض التفات پیدا کردن بایستی قلبش را از غیر خدا منصرف کند.

10- ولی من راهم این است که دستورالعمل فقط در یک چیز جمع شده، در یک کلمه خیلی کوچک، و آن "ترک گناه" است و تمام دستورات خودشان بعدا می آیند. ترک گناه مثل چشمه ای است که همه چیز را خود به خود دنبال دارد، عبادات بعدی خود به خود می آید.